Internationaal centrum voor de studie van de muziek in de Lage Landen

Bio-bibliografie “Muziek aan de pauselijke kapel”

Bio-bibliografie “Muziek aan de pauselijke kapel”

Projectverantwoordelijke:Bruno Bouckaert
Projectmedewerker: Sofie Taes
Looptijd: 01.01.2007 - 30.06.2007

Voor de festivaleditie Laus Polyphoniae 2009 koos het Festival van Vlaanderen Antwerpen als centraal thema de muziek en het muziekleven in de pauselijke kapel van de late middeleeuwen tot ca. 1630. Daarmee zal één van de meest prestigieuze muziekcentra uit deze periode in het licht worden geplaatst.
Naast literatuur, schilder- en beeldhouwkunst, nam ook de muziek immers een prominente plaats in binnen de muren van het Vaticaan. Er waren dan ook talrijke belangrijke componisten actief: in de 15e en 16e eeuw waren er enkele van de meest roemrijke Frans-Vlaamse polyfonisten aan het werk (Du Fay, Brassart, Josquin des Prez, Weerbeke, etc.), terwijl in de 17e eeuw het kruim van de Italiaanse componisten hier in dienst was (onder meer G.M. Nanino, Francisco Soto, Arcangelo Crivelli, Orazio Griffi, Ruggiero Giovannelli, Teofilo Gargari, Vincenzo De Grandis en Felice Anerio). De zangers van de pauselijke kapel zongen dagelijks de mis en het officie in de kapel van het paleis waar de paus op dat moment verbleef: de Capella Sistina in het Vaticaan of de Cappella Paulina in het Palazzo del Quirinale (de voornaamste pauselijke residentie in de 17e eeuw). Zij vergezelden de paus ook bij misvieringen in de stad.
De werken die door deze musici werden uitgevoerd, het oeuvre van de maestri di cappella, de handschriften die ontstonden of bewaard bleven in het Vaticaan, en de werken die in opdracht van de paus werden gecomponeerd of aan hem werden opgedragen, constitueren een rijk en verscheiden repertoire dat een staalkaart is van het beste dat de Europese muziek in de middeleeuwen en de renaissance te bieden had.

Om de rijkdom, de diversiteit en de kwaliteit van dit repertoire op adequate wijze te kunnen weerspiegelen in het Festivalprogramma van Laus Polyphoniae, zal een bio-bibliografie worden opgesteld met betrekking tot dit thema. De bedoeling is om een status quaestionis op te maken van wat gepubliceerd werd omtrent dit onderwerp, een uitgebreid overzicht te geven van de muziekbronnen die zijn overgeleverd (muziekhandschriften en -drukken), van de beschikbare edities en facsimiles en van de belangrijkste componisten die actief waren in de pauselijke kapel. Op basis van deze bio-bibliografische informatie zullen enkele thema’s worden voorgesteld die een vertrekpunt kunnen zijn voor de samenstelling van concertprogramma’s.


Rapport:

TAES, S., De pauselijke kapel in de late middeleeuwen en de renaissance. Studiedossier voor Laus Polyphoniae 2009, opgesteld door de Alamire Foundation i.o.v. Festival van Vlaanderen - Antwerpen, Leuven, 2007.

download rapport in pdf format