Interrogating the Treasury of Petrus Alamire: History and Historiography of Music Manuscripts in the Low Countries, 1500-1535
De kopiist, componist en diplomaat Petrus Alamire (ca. 1470-1536) heeft een aanzienlijke bekendheid verworven, zelfs buiten de studies over zestiende-eeuwse muziek. Aan hem wordt de leiding over een Habsburgs-Bourgondisch hofscriptorium voor muziekmanuscripten toegeschreven dat meer dan vijftig bestaande boeken en fragmenten heeft voortgebracht die nu verspreid zijn over heel Europa. Toch zijn er de afgelopen decennia vragen gerezen over zijn rol in dit fenomeen, en zelfs over het bestaan van een enkel hofscriptorium. Dit project maakt gebruik van paleografische, codicologische, archivarische en digitale onderzoeksmethoden om het traditionele en duurzame narratief achter het hofscriptorium van Alamire te bevragen. Het project identificeert en omzeilt betwiste hof- en Vlaams-gecentreerde geschiedschrijvingen van de muziekgeschiedenis van de renaissance om ons begrip te herzien van de onderlinge relaties tussen de relevante bronnen, Petrus Alamire en het Habsburgs-Bourgondische hof. Hierbij zal een schat aan essentiële en niet-beschikbare informatie beschikbaar worden gesteld via de Integrated Database for Early Music (IDEM), als aanvulling op en versterking van de bestaande opslagplaats van beelden met hoge resolutie van de manuscripten.
Het huidig onderzoek heeft twee belangrijke ontdekkingen opgeleverd met betrekking tot het Alamire-corpus. De eerste is een paleografisch bewijs dat “Scribe B”, de Nederlandse kopiist die verantwoordelijk is voor manuscripten als de Chigi Codex en B-Br ms. 9126, met zekerheid kan worden geïdentificeerd als Petrus Alamire zelf, in een vroegere fase van zijn loopbaan als muziekkopiist in Antwerpen. De tweede bevinding toont aan dat alle bestaande Alamire-manuscripten één van de vier veelvoorkomende banden delen die tussen ca. 1500 en 1535 in Antwerpen werden vervaardigd. Deze vondst onthult de continue en onafhankelijke aard van het atelier van Alamire en de productiemethoden die voorafgaan aan en volgen op zijn korte formele samenwerking met het Habsburgs-Bourgondische hof in Mechelen. Deze vondst werd voor het eerst gepresenteerd tijdens de KBR Studiedag in november 2025 en zal in de eerste helft van 2026 worden ingediend voor publicatie in een peer-reviewed tijdschrift. Het huidige onderzoek gaat verder met het indelen van de kopiisten en hun werk binnen het corpus, met speciale aandacht voor de handschriften van “Scribe B” en de Alamire-manuscripten die momenteel worden bewaard in de Österreichische Nationalbibliothek in Wenen. Ten slotte is een belangrijk artikel over Josquins Memor esto geaccepteerd voor publicatie door het Journal of the American Musicological Society, met een geplande verschijningsdatum in 2026.